Ziet u een fout in deze regeling? Meld het ons op regelgeving@overheid.nl!
Servicepunt71

Besluit van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Servicepunt71 houdende melding vermoeden misstanden Regeling Melding Vermoeden Misstand 2016

Wetstechnische informatie

Gegevens van de regeling
OrganisatieServicepunt71
OrganisatietypeRegionaal samenwerkingsorgaan
Officiële naam regelingBesluit van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Servicepunt71 houdende melding vermoeden misstanden Regeling Melding Vermoeden Misstand 2016
CiteertitelRegeling Melding Vermoeden Misstand 2016
Vastgesteld doordagelijks bestuur
Onderwerpfinanciën en economie
Eigen onderwerp

Opmerkingen met betrekking tot de regeling

Deze regeling vervangt de Klokkenluidersregeling.

Deze regeling bevat de vroegst mogelijke datum van inwerkingtreding.

Wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop de regeling is gebaseerd

artikel 125quinquies, eerste lid, van de Ambtenarenwet

Overzicht van in de tekst verwerkte wijzigingen

Datum inwerkingtreding

Terugwerkende kracht tot en met

Datum uitwerkingtreding

Betreft

Datum ondertekening

Bron bekendmaking

Kenmerk voorstel

10-05-2018nieuwe regeling

11-02-2016

bgr-2018-694

Tekst van de regeling

Intitulé

Besluit van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Servicepunt71 houdende melding vermoeden misstanden Regeling Melding Vermoeden Misstand 2016

Overheidsorganisaties zijn wettelijk verplicht om een meldprocedure voor vermoedens van misstanden te hebben. De besturen van de vier regiogemeenten en Servicepunt71 hechten groot belang aan een actief integriteitsbeleid en streven er naar zoveel mogelijk gezamenlijk op te trekken en het beleid onderling goed af te stemmen.

 

In dat kader past ook het besluit tot het opstellen van de uniforme regeling ‘Melding vermoeden misstand’, de oprichting van het regionale meldpunt én de benoeming van een regionale integriteitscoördinator en vertrouwenspersonen integriteit. Tot slot zal elke organisatie zich aanmelden bij de Onderzoeksraad Integriteit Overheid voor de externe meldingsprocedure. Het meldpunt gaat in het eerste kwartaal van 2016 van start. De regeling ´Melding Vermoeden Misstand´ en bijbehorende toelichting is opgesteld en gebaseerd op de modelregeling van de VNG.

 

gelet op het bepaalde in artikel 125 quinquies, eerste lid, onder f van de Ambtenarenwet en

artikel 15:2 van de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling Gemeenten,

 

gelet op het instemmende besluit van de Ondernemingsraad d.d. 3 februari 2016;

 

Besluit

 

Het bestuur besluit:

 

  • 1.

    De Regeling Melding Vermoeden Misstand Regeling Melding Vermoeden Misstand gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude en bedrijfsvoeringorganisatie Servicepunt71 en de bijbehorende toelichting vast te stellen.

 

Regeling Melding Vermoeden Misstand 2016

 

1. Algemeen

Artikel 1 Begripsbepalingen

  • 1.

    In deze regeling wordt verstaan onder:

    • a.

      ambtenaar: een ieder die werkzaam is of is geweest bij Servicepunt71 op grond van een aanstelling of een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht.

    • b.

      bevoegd gezag: het College van Burgemeester en Wethouders, of het bestuur;

    • c.

      deelnemende organisatie: de gemeente Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest of Zoeterwoude die, of Servicepunt71 dat, de Onderzoekraad Integriteit Overheid heeft aangewezen als extern meldpunt en deze regeling van toepassing heeft verklaard;

    • d.

      extern meldpunt: de Onderzoeksraad Integriteit Overheid (OIO).

    • e.

      functionaris integriteitsbeleid: een functionaris die als aanspreekpunt belast is met het integriteitsbeleid in het algemeen van Servicepunt71;

    • f.

      integriteitscoördinator: de functionaris als zodanig benoemd bij en door het bevoegd gezag van Servicepunt71;

    • g.

      melder: de ambtenaar die een vermoeden van een misstand meldt overeenkomstig hoofdstuk 2 en/of 3 van deze regeling.

    • h.

      melding: de melding van een vermoeden van een misstand door de melder;

    • i.

      vermoeden van een misstand: een vermoeden van

      • i.

        een schending van wettelijke voorschriften of beleidsregels;

      • ii.

        een gevaar voor de gezondheid, de veiligheid of het milieu;

      • iii.

        een onbehoorlijke wijze van functioneren die een gevaar vormt voor het goed functioneren van de openbare dienst;

    • j.

      vertrouwenspersoon Integriteit (VPI): de functionaris als zodanig benoemd door het bevoegd gezag van Servicepunt71;

    • k.

      regionaal meldpunt: het meldpunt waar een ambtenaar van een deelnemende organisatie een melding kan doen van een vermoeden van een misstand binnen een van de deelnemende organisaties.

  • 2.

    Voor de toepassing van deze regeling wordt degene die anders dan op basis van een ambtelijke aanstelling of een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht werkzaam is binnen Servicepunt71 gelijkgesteld met een ambtenaar als bedoeld in het eerste lid, onder a.

Artikel 2 Bescherming van de melder

  • 1.

    Een ieder die betrokken is bij de behandeling van een melding maakt de identiteit van de melder niet bekend zonder zijn instemming. Dat zijn in ieder geval de leidinggevende, de VPI, het regionale meldpunt en het externe meldpunt.

  • 2.

    De ambtenaar zal als gevolg van de melding van een vermoeden van een misstand geen nadelige gevolgen ondervinden voor zijn rechtspositie. Onder nadelige gevolgen worden in ieder geval verstaan:

    • a.

      het verlenen van ongevraagd ontslag;

    • b.

      het niet verlengen van een aanstelling voor bepaalde tijd;

    • c.

      het niet omzetten van een aanstelling voor bepaalde tijd in een vaste aanstelling;

    • d.

      de opgelegde benoeming in een andere functie;

    • e.

      het treffen van disciplinaire maatregelen;

    • f.

      het onthouden van salarisverhoging, incidentele beloning of toekenning van vergoedingen;

    • g.

      het onthouden van promotiekansen;

    • h.

      het afwijzen van een verlofaanvraag, voor zover dit redelijkerwijs verband houdt met de door de melder gedane melding van een vermoeden van een misstand.

  • 3.

    Het bevoegd gezag draagt er zorg voor dat de melder ook anderszins bij de uitoefening van zijn functie geen nadelige gevolgen van de melding ondervindt.

  • 4.

    Het bepaalde in lid 2 en 3 van dit artikel geldt ook voor de ambtenaar die te goeder trouw een vermoeden van een misstand in een andere organisatie dan die van Servicepunt71, volgens de in die organisatie geldende regels, bij die organisatie heeft gemeld. De bescherming geldt alleen als de ambtenaar:

    • a.

      zich heeft gehouden aan de afspraken die ter zake van deze melding met hem of haar zijn gemaakt door het bevoegd gezag.

    • b.

      uit hoofde van zijn ambtenaarschap kennis heeft verkregen van de vermoede misstand;

    • c.

      het vermoeden van de misstand tijdig bij zijn leidinggevende heeft gemeld;

    • d.

      zich heeft gehouden aan de afspraken die ter zake van deze melding met hem of haar zijn gemaakt door het bevoegd gezag.

  • 5.

    De ambtenaar heeft recht op juridische bijstand wanneer hij - als gevolg van het te goede trouw melden van een vermoeden van een misstand - nadelige gevolgen ondervindt in zijn rechtspositie, tijdens en/of na het volgen van deze regeling. Deze juridische bijstand wordt gefinancierd door Servicepunt71

Artikel 3a De integriteitscoördinator

  • 1.

    Servicepunt71 benoemt de integriteitscoördinator mede op voordracht van de deelnemende organisaties.

  • 2.

    De integriteitscoördinator heeft vier hoofdtaken, te weten:

    • a.

      regionaal aanspreekpunt op het gebied van integriteit voor directie, management, ondernemingsraden, VPI’s en functionarissen integriteitsbeleid;

    • b.

      een regionale regiefunctie met betrekking tot het integriteitsbeleid en het vertrouwenswerk;

    • c.

      coördinerend adviseur voor de deelnemende organisaties bij het ontwikkelen, implementeren en evalueren van integriteitsbeleid;

    • d.

      de regiefunctie bij de behandeling van een melding door het regionale meldpunt.

  • 3.

    De integriteitscoördinator rapporteert jaarlijks:

    • a.

      per deelnemende organisatie in samenwerking met de VPI over aantal en soort meldingen en de wijze van afhandeling;

    • b.

      aan de Strategiegroep gezamenlijke bedrijfsvoering (SGB) over de werking van het meldpunt: aantal en soort meldingen, de wijze van afhandeling en inzet als coördinator.

  • 4.

    De integriteitscoördinator geniet bescherming overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, tweede tot en met het vijfde lid, tegen benadeling van zijn rechtspositie als gevolg van de hem bij deze regeling toebedeelde taken.

Artikel 3b De vertrouwenspersoon Integriteit

  • 1.

    De VPI wordt in overleg met de Ondernemingsraad benoemd en ontslagen door het bevoegd gezag.

  • 2.

    De VPI heeft drie hoofdtaken.

    • a.

      aanspreekpunt voor diegene die vragen heeft over of een melding wil doen op het gebied van integriteit;

    • b.

      bieden van opvang, advies en begeleiding aan de melder;

    • c.

      zorgen voor rapportage en overleg.

  • 3.

    De VPI treedt op als intermediair tussen melder en regionale/externe meldpunt in geval melder een vertrouwelijke melding wil doen.

  • 4.

    De VPI rapporteert jaarlijks aan het bevoegd gezag in samenwerking met de integriteitscoördinator over aantal en soort meldingen en de wijze van afhandeling.

  • 5.

    De VPI geniet bescherming overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, tweede tot en met het vijfde lid, tegen benadeling van zijn rechtspositie als gevolg van de hem bij deze regeling toebedeelde taken.

Artikel 4 Het regionale meldpunt

  • 1.

    Het bevoegd gezag van Servicepunt71 wijst de integriteitscoördinator aan als voorzitter van het regionale meldpunt.

  • 2.

    Het regionale meldpunt heeft tot taak een door de melder gemeld vermoeden van een misstand te onderzoeken en het bevoegd gezag daarover te adviseren.

  • 3.

    Indien het regionale meldpunt uit meerdere personen bestaat, is dit altijd een oneven aantal, inclusief de voorzitter. In dat geval kunnen ook een secretaris, een plaatsvervangend voorzitter en andere plaatsvervangende leden worden benoemd. Zij beslissen bij gewone meerderheid van stemmen.

Artikel 5 Het externe meldpunt

  • 1.

    Het bevoegd gezag wijst als extern meldpunt aan de Onderzoeksraad Integriteit Overheid.

  • 2.

    De Onderzoeksraad Integriteit Overheid heeft tot taak een door de melder gemeld vermoeden van een misstand te onderzoeken en het bevoegd gezag daarover te adviseren.

2. Interne meldingsprocedure

Artikel 6 Melding

  • 1.

    De ambtenaar doet een melding bij zijn leidinggevende of bij de VPI.

  • 2.

    In overleg met de leidinggevende en/of de VPI en de integriteitscoördinator wordt besloten tot een melding bij het regionaal meldpunt. Een melding laat de wettelijke verplichting tot het doen van aangifte van een strafbaar feit onverlet.

Artikel 7 Melding door een ex-ambtenaar

De ex-ambtenaar die een vermoeden van een misstand wil melden doet dit binnen een periode van twaalf maanden na zijn ontslag of beëindiging van zijn werkzaamheden voor Servicepunt71 bij een VPI. Hij kan alleen een melding van een vermoeden van een misstand doen als hij in de hoedanigheid van ambtenaar kennis heeft gekregen van het vermoeden.

Artikel 8 Informeren van het bevoegd gezag

De leidinggevende of de VPI bij wie een melding is gedaan draagt er zorg voor dat het bevoegd gezag onverwijld op de hoogte wordt gesteld van de melding en van de datum waarop de melding ontvangen is.

Artikel 9 Ontvangstbevestiging door het bevoegd gezag

  • 1.

    Het bevoegd gezag zendt aan de melder of de VPI bij wie het vermoeden van een misstand is gemeld een ontvangstbevestiging. In het laatste geval stuurt de VPI de ontvangstbevestiging door aan de melder. De ontvangstbevestiging bevat het gemelde vermoeden van een misstand en de datum waarop de melder het vermoeden heeft gemeld.

  • 2.

    Het bevoegd gezag informeert de persoon of personen op wie een melding betrekking heeft over de melding, tenzij daardoor het onderzoeksbelang kan worden geschaad.

  • 3.

    Het bevoegd gezag zorgt ervoor dat de identiteit van de melder, die overeenkomstig het bepaalde in artikel 6 of 7 een melding heeft gedaan, na overleg met hem/haar niet verder bekend wordt dan noodzakelijk is voor de behandeling van de melding.

Artikel 10 Onderzoek door het bevoegd gezag

  • 1.

    De integriteitscoördinator stelt in overleg met het bevoegd gezag na ontvangst van de melding onverwijld een onderzoek in.

  • 2.

    Het onderzoek wordt niet verricht door een persoon die mogelijk betrokken is of is geweest bij de vermoede misstand.

  • 3.

    De integriteitscoördinator kan na overleg met het bevoegd gezag een deskundige raadplegen.

Artikel 11 Standpunt en kennisgeving door het bevoegd gezag

  • 1.

    Het bevoegd gezag stelt de melder, of de VPI bij wie de melding is gedaan, binnen tien weken na ontvangst van de melding schriftelijk op de hoogte van zijn standpunt omtrent het gemelde vermoeden van een misstand.

  • 2.

    Indien niet binnen tien weken een standpunt kan worden gegeven worden de melder, of de VPI bij wie de melding is gedaan, voordat deze termijn is verstreken daarvan door middel van een kennisgeving schriftelijk en gemotiveerd op de hoogte gesteld. Het bevoegd gezag kan de bekendmaking van zijn standpunt aan de melder of de VPI met ten hoogste vier weken verdagen.

3. Externe meldingsprocedure

Artikel 12 Melding bij het externe meldpunt

  • 1.

    De melder kan zijn vermoeden van een misstand binnen redelijke termijn melden bij het externe meldpunt, indien:

    • a.

      hij het niet eens is met het standpunt bedoeld in artikel 11;

    • b.

      hij geen standpunt heeft ontvangen binnen de termijnen bedoeld in artikel 11.

  • 2.

    Indien zwaarwegende belangen de toepassing van de interne meldingsprocedure in de weg staan, kan de melder het vermoeden van een misstand rechtstreeks melden bij het externe meldpunt.

  • 3.

    De melding bij het externe meldpunt bevat ten minste:

    • a.

      naam en adres van de melder;

    • b.

      de gemeente/organisatie waar de betrokkene werkzaam is of is geweest;

    • c.

      de gemeente/organisatie waarop de melding betrekking heeft;

    • d.

      de omschrijving van de misstand die wordt vermoed;

    • e.

      de reden van melding aan het externe meldpunt.

Artikel 13 Ontvangstbevestiging

  • 1.

    Het externe meldpunt bevestigt de ontvangst van een melding van een vermoeden van een misstand aan de melder.

  • 2.

    Het externe meldpunt draagt er zorg voor dat het bevoegd gezag op de hoogte wordt gesteld van de melding bij het meldpunt.

  • 3.

    Het externe meldpunt informeert de persoon of personen op wie een melding betrekking heeft over de melding bij het externe meldpunt, tenzij het onderzoeksbelang hierdoor kan worden geschaad.

Artikel 14 Niet ontvankelijkheid

  • 1.

    Het externe meldpunt verklaart de melding niet ontvankelijk indien:

    • a.

      er geen sprake is van een misstand of van een misstand van voldoende gewicht;

    • b.

      de ambtenaar niet aantoont dat hij het vermoeden eerst intern aan de orde heeft gesteld volgens deze regeling, tenzij zwaarwegende belangen toepassing van de interne procedure in de weg staan;

    • c.

      de ambtenaar het vermoeden intern aan de orde heeft gesteld volgens deze regeling, maar de termijn waarbinnen het bevoegd gezag een inhoudelijk standpunt omtrent het vermoeden van een misstand dient te geven, nog niet verstreken is;

    • d.

      geen sprake is van een ambtenaar zoals bedoeld in deze regeling;

    • e.

      de melding niet binnen redelijke termijn is ontvangen nadat de ambtenaar op de hoogte is gesteld van het standpunt van het bevoegd gezag.

  • 2.

    Indien de melding niet ontvankelijk is, stelt het externe meldpunt de melder of de VPI en het bevoegd gezag hiervan binnen vier weken op de hoogte.

Artikel 15 Onderzoek door het externe meldpunt

  • 1.

    Wanneer de melding ontvankelijk is, kan het meldpunt indien dit voor de uitoefening van zijn taak noodzakelijk is een onderzoek instellen.

  • 2.

    Ten behoeve van het onderzoek genoemd in het eerste lid is het externe meldpunt gerechtigd bij het bevoegd gezag alle inlichtingen in te winnen die het voor de vorming van zijn advies nodig acht. Het bevoegd gezag verschaft het externe meldpunt alle inlichtingen.

  • 3.

    Het externe meldpunt kan een deskundige raadplegen.

  • 4.

    Wanneer de inhoud van bepaalde door het bevoegd gezag verstrekte informatie vanwege het vertrouwelijke karakter uitsluitend ter kennisneming van het externe meldpunt dient te blijven, wordt dit aan het externe meldpunt meegedeeld. Het externe meldpunt beveiligt informatie met een vertrouwelijk karakter tegen kennisneming door onbevoegden.

Artikel 16 Advies en kennisgeving door het externe meldpunt

  • 1.

    Het externe meldpunt legt binnen acht weken na ontvangst van de melding zijn bevindingen neer in een advies aan het bevoegd gezag. Het externe meldpunt zendt een afschrift van het advies aan de melder of de VPI bij wie de melding is gedaan.

  • 2.

    Indien niet binnen acht weken een advies kan worden gegeven worden de melder of de VPI bij wie de melding is gedaan alsmede het bevoegd gezag voordat deze termijn is verstreken daarvan door middel van een kennisgeving schriftelijk en gemotiveerd op de hoogte gesteld. Het externe meldpunt kan het advies met ten hoogste vier weken verdagen.

  • 3.

    Het advies wordt, in geanonimiseerde vorm en met inachtneming van het eventueel vertrouwelijke karakter van de aan het externe meldpunt verstrekte informatie en de ter zake geldende wettelijke bepalingen, door het externe meldpunt openbaar gemaakt op een wijze die het externe meldpunt geëigend acht, tenzij zwaarwegende belangen zich hiertegen verzetten.

  • 4.

    Het externe meldpunt maakt zijn advies niet openbaar voordat het standpunt van het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 17 van deze regeling, is ontvangen, of er twee weken zijn verstreken sinds het advies is gegeven.

Artikel 17 Standpunt bevoegd gezag naar aanleiding van het advies van het externe meldpunt

  • 1.

    Het bevoegd gezag stelt binnen twee weken na ontvangst van het advies het externe meldpunt schriftelijk op de hoogte van zijn standpunt en de eventuele consequenties die het daaraan verbindt.

  • 2.

    Het externe meldpunt zal het standpunt van het bevoegd gezag aan de melder doen toekomen.

  • 3.

    Een van het advies afwijkend standpunt wordt gemotiveerd.

Artikel 18 Jaarverslag

  • 1.

    Jaarlijks wordt door het externe meldpunt een verslag opgemaakt.

  • 2.

    In dat verslag wordt in geanonimiseerde zin en met inachtneming van de ter zake wettelijke bepalingen gemeld:

    • a.

      het aantal en de aard van de meldingen van een vermoeden van een misstand;

    • b.

      het aantal meldingen dat niet heeft geleid tot een onderzoek;

    • c.

      het aantal onderzoeken dat het externe meldpunt heeft verricht;

    • d.

      het aantal adviezen en de aard van de adviezen dat het externe meldpunt heeft uitgebracht.

  • 3.

    Dit jaarverslag wordt aan het bevoegd gezag en de Ondernemingsraad gestuurd en openbaar gemaakt.

4. Slotbepalingen

Artikel 19 Intrekking en Inwerkingtreding

  • 1.

    De reeds bestaande ‘Klokkenluidersregeling’ van Servicepunt71 wordt ingetrokken.

  • 2.

    Deze regeling treedt in werking op <11 februari 2016>.

     

Aldus vastgesteld in de vergadering van het bestuur van Servicepunt71 11 februari 2016.

Namens deze

De voorzitter

dhr. M.H. van der Eng

De secretaris

dhr. H.H. Ossel

Toelichting bij de Regeling Melding Vermoeden Misstand gemeente Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude en GR Servicepunt71

Ter introductie

Het is belangrijk dat ambtenaren die een vermoeden van een misstand hebben, deze op een laagdrempelige wijze kunnen aankaarten bij de organisatie. Dit kan bijdragen aan het waarborgen van de integriteit en (verdere) schade voorkomen. In media wordt op regelmatige wijze bericht over ‘klokkenluiders’. (Ex-)werknemers zien zich genoodzaakt om buitenstaanders informatie te verschaffen over situaties waarbij zij van mening zijn dat sprake is van een misstand. Deze regeling kan ertoe bijdragen dergelijke situaties voor te zijn door in voortijdig stadium dergelijk signalen serieus te nemen, te onderzoeken en daar waar nodig van een oplossing te voorzien.

Doel van deze regeling is daarom:

  • -

    het bevorderen van intern melden en opsporen van misstanden en

  • -

    het bieden van bescherming aan ambtenaren die volgens de geldende regels en procedures vermoedens van een misstand melden.

 

Achtergrond

In artikel 125quinquies, tweede lid, juncto eerste lid, onder f, van de Ambtenarenwet is de verplichting voor de werkgever opgenomen om procedurevoorschriften vast te stellen voor het melden van vermoedens van misstanden door ambtenaren. In de CAR-UWO is deze verplichting verwerkt in artikel 15:2 ‘Klokkenluiders’.

In 2003 heeft het College voor Arbeidszaken (CvA) haar eerste Voorbeeldregeling Klokkenluiders opgesteld. In 2008 zijn de klokkenluidersregelingen bij de overheid in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken geëvalueerd. Dit heeft geleid tot een nieuwe voorbeeldregeling Melding Vermoeden Misstanden in 2010.

 

In 2003 werd voor de sector Gemeenten, waaronder ook gemeentelijke samenwerkingsverbanden en andere aan de gemeente gelieerde rechtspersonen, de Commissie Klokkenluiders Gemeentelijke Overheid (CKGO) ingesteld. Deze fungeert als extern meldpunt voor die gemeenten die de CKGO als zodanig aanwijzen. In de loop der jaren zijn ook organisaties uit de sector Waterschappen bij de CKGO aangesloten. Vanwege de verbreding van het werkveld is de CKGO in 2013 omgedoopt tot de Commissie Klokkenluiders Decentrale Overheid (CKDO).

 

Om de (onderzoeks)krachten én kennis te bundelen fuseert de CKDO per 1 januari 2014 met de Onderzoeksraad Integriteit Overheid (hierna: Onderzoeksraad). De Onderzoeksraad kent dezelfde rol en taak als het CKDO. De werkwijze blijft ook nagenoeg hetzelfde.

 

Naar aanleiding van de fusie van de CKDO met de Onderzoeksraad is de voorbeeldregeling Melding Vermoeden Misstanden 2010 en de toelichting hierop opnieuw tegen het licht gehouden en geactualiseerd.

 

Relatie met het algemeen klachtrecht en aangifteplicht

 

Deze regeling doet niet af aan het wettelijk recht van een ieder om een klacht bij een overheidsinstantie in te dienen over de wijze waarop deze instantie zich in een bepaalde aangelegenheid ten aanzien van hem of een ander heeft gedragen (hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht). Die klachtenprocedure is echter van algemene aard en niet toegeschreven op de behandeling van vermoedens van misstanden.

Evenmin treedt deze voorbeeldregeling in de plaats van de wettelijke verplichting van iedere burger om aangifte bij de politie/openbaar ministerie te doen van een misstand die een misdrijf is. Ambtenaren en politieke ambtsdragers die in de uitoefening van hun functie kennis krijgen van een misdrijf zijn op grond van artikel 162 Wetboek van Strafvordering verplicht daarvan onverwijld aangifte te doen, met afgifte van de tot de zaak betrekkelijke stukken, aan de officier van justitie.

 

Artikelsgewijze toelichting

 

1. Algemene bepalingen

 

Artikel 1. Begripsbepalingen

 

Het bevoegd gezag is volgens deze regeling het hoogste orgaan binnen een organisatie. Betrokkenheid van het bevoegd gezag bij de behandeling van een meldingen is belangrijk. Het bevoegd gezag dient daarom ook te allen tijde te worden geïnformeerd over de ontvangst van een melding. Tevens draagt zij verantwoordelijkheid voor het (al dan niet) instellen van een onderzoek naar aanleiding van de melding en voor het oordeel naar aanleiding van het ingestelde onderzoek.

 

Voor het griffiepersoneel werkzaam bij de gemeente is de werkgeverschapstaak neergelegd bij de raad. De gemeenteraad is dus het bevoegd gezag. De uitoefening van het dagelijks werkgeverschap is vaak belegd bij een aparte werkgeverscommissie met uitsluitend raadsleden. Deze regeling kan conform de reguliere procedures worden vastgesteld door deze (werkgevers)commissie.

 

De definitie van het begrip misstand is aangepast. De nieuwe definiëring sluit aan bij de regelingen voor provincies en rijk.

Een vermoeden van een misstand valt uiteen in drie brede categorieën:

  • 1.

    een schending van wettelijke voorschriften.

  • 2.

    een gevaar voor de gezondheid, de veiligheid of het milieu.

  • 3.

    een onbehoorlijke wijze van functioneren die een gevaar vormt voor het goed functioneren van de openbare dienst.

 

Voor een toelichting op het begrip ‘misstand’ verwijzen wij naar het ‘Besluit van 15 december 2009, houdende een regeling voor het melden van een vermoeden van een misstand bij de sectoren Rijk en Politie’.

 

De melder is iedere ambtenaar of aan een ambtenaar gelijkgestelde die een melding van een vermoeden van een misstand doet. Het gaat dus niet alleen om ambtenaren,

maar ook om stagiaires, vrijwilligers, oproepkrachten, ZZP’er, etc. Een melding mag worden gedaan tot 12 maanden na uitdiensttreding.

 

Artikel 2 Bescherming van de melder

Uitgangspunt is dat de identiteit van de melder geheim wordt gehouden. Dit is alleen anders indien de melder hier zelf toestemming voor geeft. Een ieder die betrokken is bij de behandeling van een melding moet zorgvuldig omgaan met de identiteit van de melder. Indien de melder niet heeft ingestemd met bekendmaking van zijn identiteit kan hij de melding vertrouwelijk doen bij de vertrouwenspersoon Integriteit (VPI). Informatie die de melder dan toekomt wordt verzonden aan de VPI. De VPI moet er zorg voor dragen dat de informatie bij de melder terecht komt.

 

De bescherming ziet ook op de ambtenaar die een misstand heeft gemeld in een andere organisatie dan zijn eigen organisatie. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als een medewerker tijdelijk samenwerkt met collega’s van een andere gemeente, of participeert in de projectorganisatie met andere organisaties. Noodzakelijk is wel dat de ambtenaar uit hoofde van zijn ambtenaarschap die misstand gewaar wordt.

Aan de bescherming zijn de voorwaarden verbonden zoals opgesomd in dit artikel. Deze voorwaarden dienen om te voorkomen dat een onzorgvuldige en/of onjuiste melding bij een andere organisatie leidt tot verstoorde verhoudingen.

 

De melder heeft op grond van deze regeling recht op juridische bijstand wanneer hij als gevolg van het te goeder trouw melden van een vermoeden van een misstand nadelige gevolgen ondervindt in zijn rechtspositie.

De deelnemende organisaties hebben een rechtsbijstandverzekering afgesloten bij Centraal Beheer Achmea waarbij dit risico verzekerd is.

 

Artikel 3a De integriteitscoördinator

De besturen van de vier regiogemeenten en Servicepunt 71 hechten groot belang aan een actief integriteitsbeleid en het streven om daarbij zoveel mogelijk gemeenschappelijk op te trekken en het beleid onderling goed af te stemmen. In dat kader past het besluit tot de benoeming van een regionale integriteitscoördinator.

De in de regeling genoemde hoofdtaken van deze functionaris kunnen nader worden gespecificeerd in onderstaand profiel.

 

Centraal aanspreekpunt

De integriteitscoördinator:

  • -

    is benaderbaar voor directies, management, ondernemingsraden, integriteitsfunctionarissen en vertrouwenspersonen integriteit (VPI) voor overleg, klankbord en advies;

  • -

    heeft een voorbeeldfunctie op het gebied van integriteit.

 

Regionale regiefunctie

De integriteitscoördinator:

  • -

    houdt het thema integriteit actief onder de aandacht in afstemming met de lokale functionarissen integriteitsbeleid en VPI’s;

  • -

    zorgt voor regionale afstemming en coördinatie van beleid, vertrouwenswerk en activiteiten;

  • -

    houdt ontwikkelingen en actualiteit bij en wisselt deze informatie uit.

 

Coördinerend adviseur

De integriteitscoördinator:

  • -

    adviseert en ondersteunt de deelnemende gemeenten/organisaties bij het opstellen, implementeren en evalueren van integriteitsbeleid in nauwe samenwerking met de lokale functionarissen integriteitsbeleid en VPI’s;

  • -

    volgt wat er in de organisaties gebeurt en brengt op grond hiervan (on)gevraagd advies uit;

  • -

    zoekt aansluiting bij bestaande activiteiten en ontwikkelingen zodat integriteitbeleid integraal onderdeel uit kan maken van het organisatiebeleid;

  • -

    zorgt voor ontwikkeling en borging van kennis en expertise binnen de organisaties op het gebied van integriteit;

  • -

    adviseert over de ontwikkeling en inzet van integriteitsinstrumenten, zoals trainingen, workshops, presentaties en folders.

 

Regiefunctie bij melding

De integriteitscoördinator:

  • -

    ziet toe op naleving van de Regeling melden vermoeden misstanden;

  • -

    voert een intakegesprek met de melder en/of VPI;

  • -

    beoordeelt de ernst van de melding en verdere behandeling in overleg met gemeentesecretaris / algemeen directeur van de betreffende organisatie waar de melding vandaan komt en leden van het regionale meldpunt;

  • -

    treedt op als voorzitter van het regionale meldpunt;

  • -

    geeft namens en onder verantwoordelijkheid van de betreffende organisatie opdracht tot (extern) onderzoek en treedt hierbij op als regievoerder en contactpersoon;

  • -

    per gemeente/organisatie:

    • -

      legt inhoudelijk verantwoording af aan de gemeentesecretaris / algemeen directeur over de afhandeling van een melding;

    • -

      rapporteert jaarlijks in samenwerking met de VPI over aantal en soort meldingen en de wijze van afhandeling;

  • -

    rapporteert aan de Strategiegroep gezamenlijke bedrijfsvoering (SGB) over de werking van het meldpunt: aantal en soort meldingen, de wijze van afhandeling en inzet als coördinator.

 

Artikel 3b De Vertrouwenspersoon Integriteit

De keuze voor het aantal vertrouwenspersonen integriteit en hun benoeming vindt plaats onder regie van het bevoegd gezag, De vertrouwenspersoon integriteit (VPI) kan een belangrijke rol vervullen in het proces van integriteitbewustwording, advisering en bij een vertrouwelijke melding ook voor de doorgeleiding van de melding. Het ligt voor de hand om bij grotere organisaties meerdere vertrouwenspersonen te benoemen, vanwege de werklast en het waarborgen van toegankelijkheid.

De in de regeling genoemde hoofdtaken van de VPI kunnen nader worden gespecificeerd in onderstaand profiel.

 

Aanspreekpunt

De VPI:

  • -

    is benaderbaar voor elke medewerker met vragen, problemen of twijfels die betrekking hebben op integriteit;

  • -

    informeert medewerkers en management over zijn/haar rol, taken en werkwijze;

  • -

    heeft een voorbeeldfunctie op het gebied van integriteit;

  • -

    brengt en houdt het thema integriteit actief onder de aandacht bij management en medewerkers en stemt daarbij af met de functionaris integriteitsbeleid en de regionale integriteitscoördinator.

 

Opvang, advies en begeleiding

De VPI:

  • -

    vervult de rol van klankbord en ‘gids’ en adviseert de (potentiele) melder welke stappen hij of zij kan nemen. Daarbij kan ook een beroep worden gedaan op het Adviespunt Klokkenluiders.

  • -

    verwijst indien nodig de melder door naar andere functionarissen, zoals de vertrouwenspersoon voor ongewenst gedrag of de HRM-adviseur, of naar (hulp)verleningsinstanties. De VPI ondersteunt de melder bij het inschakelen van deze personen en/of instanties.

  • -

    adviseert en ondersteunt de melder bij het maken van een juiste afweging voor de mogelijk te ondernemen actie(s). Als de melder besluit om een melding te doen bij het regionale/externe meldpunt, biedt de VPI hierbij begeleiding en ondersteuning.

  • -

    fungeert als intermediair tussen melder, regionale/externe meldpunt en andere betrokkenen als een medewerker een vertrouwelijke melding wil doen;

  • -

    de melder op de hoogte van de voortgang en afhandeling van de melding en verleent indien nodig nazorg.

 

Rapportage en overleg

De VPI:

  • -

    rapporteert jaarlijks in samenwerking met de regionale integriteitscoördinator aan het bevoegd gezag over het aantal en de soort meldingen binnen de gemeente/organisatie en de wijze van afhandeling. Deze rapportage wordt tevens naar de Ondernemingsraad gestuurd en openbaar gemaakt;

  • -

    overlegt periodiek met de functionaris integriteitsbeleid, de regionale integriteitscoördinator en collega VPI’s van de andere gemeenten/organisaties.

 

De vertrouwenspersoon geniet dezelfde bescherming tegen nadelige gevolgen van zijn rechtspositie als de melder. Ook de vertrouwenspersoon heeft op grond van de regeling recht op juridische bijstand indien hij als gevolg van zijn werkzaamheden die hem op basis van deze regeling zijn toebedeeld negatieve gevolgen ondervindt in zijn rechtspositie. Ook dit risico is meeverzekerd voor organisaties die een rechtsbijstandverzekering hebben afgesloten bij Centraal Beheer Achmea. Lokaal dient dit gecontroleerd te worden in de polisvoorwaarden.

 

Artikel 4 Het regionale meldpunt

Het bedrijfsvoeringsoverleg (BVO) heeft op 16 juli 2014 besloten tot het inrichten van een regionaal meldpunt bij SE/HRM van Servicepunt71 voor de uniforme registratie en intake van interne meldingen uit de vijf organisaties om daarmee de coördinatie en ondersteuning van het vertrouwenswerk en de kennisdeling te bevorderen.

De samenstelling van het regionaal meldpunt is wisselend en afhankelijk van de aard en omvang van de melding. De integriteitscoördinator bepaalt in opdracht van het bevoegd gezag, bij wie het vermoeden van een misstand is gemeld, per melding de samenstelling van het regionaal meldpunt.

 

2. Interne meldingsprocedure

 

Artikel 6 Melding

Het is aan de ambtenaar te bepalen waar hij zijn melding in eerste instantie wil doen. Het zal aan de omstandigheden liggen of dat zijn leidinggevende – de naast hogere leidinggevende als de melding de direct leidinggevende betreft - dan wel de VPI is. Het is belangrijk dat hij de melding doet. Indien gewenst kan de ambtenaar er voor kiezen de melding anoniem te doen via de VPI. De identiteit van de ambtenaar is in dat geval alleen bekend bij de VPI. De organisatie zal in de communicatie over de regeling duidelijk moeten zijn in de mogelijkheden.

Een directe melding bij het externe meldpunt is mogelijk. Dat ligt voor de hand als de melding gaat over bijvoorbeeld een handelwijze van college of directie. Artikel 12 gaat hier verder op in.

De identiteit van de melder wordt niet verder bekend dan noodzakelijk is voor de behandeling van de melding. Hierover vindt vooraf overleg plaats met de melder.

Wanneer een (vermoeden van) een misstand een strafbaar feit betreft, moet uiteraard altijd aangifte worden gedaan bij de politie. De procedure uit deze regeling kan daarvoor niet in de plaats treden. Van ambtsmisdrijven moet op grond van artikel 162 Strafvordering aangifte worden gedaan.

 

Artikel 7 Melding door een ex-ambtenaar

Zoals in de toelichting bij artikel 6 al opgemerkt kunnen ook ex-ambtenaren – waarbij de definitie van ambtenaar is als die genoemd in artikel 1 – een vermoeden van een misstand melden. Dat kan gedurende een periode van een jaar na de ontslagdatum. Procedurevoorschriften zijn hierbij hetzelfde als voor de ambtenaar die nog werkzaam is voor de organisatie.

 

Artikel 8 Informeren van het bevoegd gezag

Het bevoegd gezag moet zo snel mogelijk op de hoogte wordt gesteld van een melding van een vermoede misstand. Belangrijk is dus dat (direct-)leidinggevenden binnen de organisatie goed op hoogte zijn van het bestaan van deze regeling en de bijhorende procedures. Ook als een melding wordt gedaan zonder bekendmaking van de identiteit van de melder kan een onderzoek plaatsvinden.

 

Artikel 9 Ontvangstbevestiging door het bevoegd gezag

Door of namens het bevoegd gezag wordt zo spoedig mogelijk een ontvangstbevestiging gezonden aan de melder met een samenvatting van de procedure die daarop volgt. Het is van belang daarbij de datum van ontvangst van de melding te noemen gezien de termijnen genoemd in artikel 11 en het gevolg van het overschrijden ervan.

 

Indien de identiteit van de melder niet bekend is gemaakt, wordt hem de ontvangstbevestiging toegezonden via de vertrouwenspersoon bij wie hij de melding heeft gedaan. Deze vertrouwenspersoon zorgt ervoor dat de melder de ontvangstbevestiging ontvangt.

Daarnaast worden eventueel andere betrokkenen geïnformeerd. Bij een melding van een vermoeden van een misstand kan de integriteit van andere personen werkzaam bij of voor de organisatie in het geding zijn en onderwerp zijn van onderzoek. Daarom is de bepaling opgenomen dat het bevoegd gezag deze betrokkenen informeert maar daarbij geldt wel als beperking dat het onderzoeksbelang niet wordt geschaad.

 

Artikel 10 Onderzoek door het bevoegd gezag

De integriteitscoördinator doet in opdracht van het bevoegd gezag zo snel mogelijk onderzoek. Het bevoegd gezag bepaalt in overleg met de integriteitscoördinator op welk niveau en door wie onderzoek wordt gedaan. Afhankelijk van bijvoorbeeld de aard van de vermoede misstand of van de plaats in de organisatie van degenen die daarbij vermoedelijk betrokken zijn, kan het onderzoek worden opgedragen aan de direct leidinggevende van de melder, aan de directeur van een dienst, aan een veiligheidsfunctionaris of wellicht aan een extern bureau of persoon.

In het tweede lid is bepaald dat het onderzoek niet mag worden verricht door een persoon die mogelijk betrokken is bij de vermoede misstand, ter voorkoming van mogelijke vooringenomenheid en ongewenste beïnvloeding.

Het bevoegd gezag kan bij het onderzoek een (externe) deskundige raadplegen. Ook deze deskundige dient zorgvuldig om te gaan met de identiteit van de melder.

 

Artikel 11 Standpunt en kennisgeving door het bevoegd gezag

Het bevoegd gezag krijgt tien weken de tijd om onderzoek te doen en een standpunt te bepalen.

De praktijk wijst uit dat het onderzoek de nodige tijd vergt. Als een melding vertrouwelijk wordt gedaan kan dit een reden zijn voor een langere termijn omdat het bevoegd gezag hierdoor meer tijd nodig kan hebben om alle relevante feiten boven tafel te krijgen. Indien de periode van tien weken niet voldoende is, kan het bevoegd gezag de vaststelling van het standpunt met maximaal vier weken verdagen. De betrokkenen worden hiervan voor het verstrijken van deze tien weken op de hoogte gesteld. Deze termijnen zijn gelijk aan de termijnen genoemd in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

 

3. Externe meldingsprocedure

 

Artikel 12 Melding bij het externe meldpunt

Er is geen harde termijn gegeven voor de melding bij het externe meldpunt. ’Redelijk’ zal per geval ingevuld moeten worden; het oordeel is aan het meldpunt zelf. Als het meldpunt tot de conclusie komt dat de melding te laat wordt gedaan volgt niet ontvankelijkheid. Dat is opgenomen in artikel 14.

 

Vertrouwelijke melding bij de commissie is mogelijk. In dat geval zorgt het externe meldpunt ervoor dat de identiteit van de melder niet bekend wordt.

 

Aan de rechtstreekse gang naar het externe meldpunt is de voorwaarde verbonden dat daarvan alleen gebruik kan worden gemaakt indien daartoe aanleiding bestaat. Een rechtstreekse melding bij het externe meldpunt kan bijvoorbeeld geëigend zijn als het gaat om een vermoeden van een misstand begaan door (leden van) het college of directie. Ook andere situaties of omstandigheden waardoor de melder onvoldoende vertrouwen heeft in een interne melding zijn denkbaar. De melder moet daarbij enigszins kunnen concretiseren waarom hij niet intern wil melden. Het is vervolgens aan het externe meldpunt om te oordelen of de melder zich terecht rechtstreeks tot het externe meldpunt heeft gewend, of dat de melder de kwestie eerst intern aanhangig had moeten maken.

 

Tevens kan melding bij het externe meldpunt worden gedaan als de melder zich niet kan vinden in het standpunt van het bevoegd gezag en/of deze niet tijdig is ontvangen door de melder.

 

Artikel 13 Ontvangstbevestiging door het externe meldpunt

De melder ontvangt een ontvangstbevestiging van het externe meldpunt. Het is van belang de datum van ontvangst van de melding te noemen, gezien de termijnen genoemd in artikel 16.

Alle betrokkenen worden over de melding geïnformeerd, tenzij daardoor het onderzoeksbelang kan worden geschaad.

 

Artikel 14 Niet ontvankelijkheid

Een melding is niet ontvankelijk indien naar het oordeel van het externe meldpunt er geen sprake is van een misstand of een misstand van voldoende gewicht.

De melding is niet-ontvankelijk als de melder zich niet heeft gehouden aan de termijnen als genoemd artikel 11. Dit geldt ook als een melding niet binnen een redelijke termijn is geschied.

Een melding is niet ontvankelijk indien rechtstreekse melding bij het externe meldpunt is gedaan, maar er geen sprake is van zwaarwegende belangen die een interne procedure in de weg staan.

Tevens is een melding niet-ontvankelijk als geen sprake is van een melder als bedoeld in artikel 1 sub c en/of de melder al langer dan 12 maanden uit dienst is.

Indien de melding niet ontvankelijk is worden betrokken hiervan binnen vier weken op de hoogte gesteld.

 

Artikel 15 Onderzoek door het externe meldpunt

Het externe meldpunt stelt zo snel mogelijk na ontvangst van de melding een onderzoek in. Het externe meldpunt kan inlichtingen winnen bij het bevoegd gezag, dat verplicht is hieraan mee te werken. Indien nodig wordt een (externe) deskundige geraadpleegd. Het externe meldpunt beslist of er al dan niet een deskundige wordt geraadpleegd. Ook deze (externe) deskundige gaat zorgvuldig om met de identiteit van de melder.

 

Artikel 16 Advies en kennisgeving door het externe meldpunt

Het externe meldpunt krijgt acht weken de tijd om onderzoek te doen en een advies uit te brengen. Indien de periode van acht weken niet voldoende is, worden betrokkenen hiervan voor het verstrijken van deze acht weken op de hoogte gesteld. Het externe meldpunt kan het uitbrengen van het advies met maximaal vier weken verdagen.

 

Het externe meldpunt maakt het advies aan het bevoegd gezag in geanonimiseerde vorm openbaar, tenzij zwaarwegende belangen zich hiertegen verzetten. Het advies wordt echter niet openbaar gemaakt voordat het bevoegd gezag zijn standpunt bekend heeft gemaakt of, indien er geen standpunt bekend is gemaakt, de termijn van vier weken waarbinnen het bevoegd gezag dit moet doen is verstreken.

 

Artikel 17 Standpunt bevoegd gezag naar aanleiding van het advies van het externe meldpunt

Het bevoegd gezag moet binnen twee weken een besluit nemen op het advies van het meldpunt. Gekozen is voor een relatief korte termijn. Als een gemotiveerd advies van het externe meldpunt beschikbaar is, moet het bevoegd gezag snel tot een besluit kunnen komen. De belangen van de melder en de eventuele andere betrokkenen binnen de organisatie wegen hierbij zwaar: onzekerheid moet niet langer duren dan noodzakelijk.

 

Artikel 18 Jaarverslag

Door de Onderzoeksraad (of een ander extern meldpunt) wordt jaarlijks een jaarverslag opgemaakt met het aantal en de aard van de meldingen en de uitgebrachte adviezen. Dit is in lijn met de plicht voor de VPI om de interne meldingen te monitoren en daarvan jaarlijks een verslag op te maken.

Het jaarverslag van de Onderzoeksraad gaat naar het bevoegd gezag en de Ondernemingsraad en wordt openbaar gemaakt.